Kiến nghị chính sách ưu tiên cho người nghèo

Trong những năm qua, Việt Nam nổi lên như một điển hình về xóa đói giảm nghèo của cả thế giới.

Có thể nói, cả hệ thống chính trị và toàn dân đã cùng vào cuộc để đạt tới kết quả này. Tuy nhiên, tình hình khó khăn hiện nay đang đặt những kết quả ấy trước những thách thức mà nếu không quyết tâm, sau khi qua khỏi lạm phát, tỷ lệ nghèo đói của chúng ta sẽ tăng rất cao, và Việt Nam lại bắt đầu lại với việc chống đói nghèo.

Theo báo cáo của Bộ LĐTB-XH, cả nước còn khoảng 13 triệu người nghèo, hàng chục triệu người thuộc diện cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, một điều rất đáng lo ngại là vẫn còn có 60 huyện thuộc 19 tỉnh (Hà Giang, Cao Bằng, Lào Cai, Yên Bái, Bắc Kạn, Bắc Giang, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Kon Tum) có tỷ lệ hộ nghèo trên 50%.

Thực tế, tốc độ giảm nghèo của 60 huyện này rất chậm. Theo Thứ trưởng Bộ LĐTB-XH Lê Bạch Hồng, nguyên nhân tốc độ giảm nghèo tại 60 huyện trên diễn ra chậm là do xuất phát điểm kinh tế xã hội rất thấp; đầu tư còn phân tán, thiếu tập trung, lại chồng chéo do có quá nhiều chương trình, dự án trên cùng một địa bàn...

Đây là nghịch lý của việc “càng nhiều dự án thì càng... nghèo”. Bộ LĐTB-XH đang xây dựng đề án Chương trình giảm nghèo bền vững ở các huyện nghèo giai đoạn 2009 – 2015, phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo xuống dưới 30% vào năm 2010 và dưới 15% vào năm 2015. Đề án này đặt mục tiêu: cơ bản các xã trên địa bàn huyện có đủ các công trình thiết yếu phục vụ phát triển sản xuất và dân sinh; thu nhập nhóm hộ nghèo, hộ dân tộc thiểu số tăng ít nhất 1,5 lần; các huyện có đủ các công trình thiết yếu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ngày 7-7, Ban Chỉ đạo của Chính phủ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2010 đã họp để tìm cách vực dậy các huyện nghèo này. Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu phải kiểm điểm và đánh giá lại toàn bộ hiệu quả các chương trình giảm nghèo được thực hiện trong thời gian qua; nhất là phải kiểm tra, khảo sát thực trạng hiện nay của 60 huyện có tỷ lệ nghèo trên 50% để có đánh giá chính xác, từ đó đưa ra được phương hướng giải quyết cụ thể và các chính sách đặc thù cho từng địa phương.

Phó Thủ tướng khá bức xúc với việc 19 tỉnh thành để 60 huyện có tỷ lệ hộ nghèo trên 50%. Vì vậy, đã yêu cầu thành lập Tổ công tác xây dựng đề án về chương trình giảm nghèo bền vững ở các huyện nghèo giai đoạn 2009 - 2015 do Bộ LĐTB-XH chủ trì.

Dưới góc độ là cơ quan quản lý nhà nước về vấn đề xóa đói giảm nghèo, Bộ LĐTB-XH vẫn cho rằng, trong bối cảnh lạm phát hiện nay, cần tiếp tục có những “cú hích” thỏa đáng hơn để hỗ trợ người dân, bảo vệ được thành quả giảm nghèo. Ông Nguyễn Hải Hữu, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội cho rằng, ngay lúc này cần nghiên cứu tác động của chỉ số giá tiêu dùng đến đời sống của người hưởng chính sách tiền lương và chính sách an sinh xã hội, nhất là nhóm thu nhập thấp để điều chỉnh tiền lương tối thiểu, lương hưu, mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công, mức chuẩn trợ cấp xã hội với mức tăng phù hợp, bảo đảm bù đắp được trượt giá và có cải thiện về mức sống cho nhóm thu nhập thấp, nhất là công nhân.

Đặc biệt, để tránh tổn thương cho các hộ nghèo và hộ cận nghèo, ông Hữu cũng nêu giải pháp điều chỉnh chuẩn nghèo cho phù hợp với tình hình thực tế: “Chuẩn nghèo phải bù đắp được trượt giá để bảo đảm giá trị thực của chuẩn nghèo như thời điểm ban hành năm 2005. Chuẩn nghèo mới nên áp dụng từ năm 2009. Nếu các năm tiếp theo chỉ số giá tiêu dùng vượt 10% thì điều chỉnh chuẩn nghèo cho phù hợp”.

Để tránh tình trạng tái nghèo, đẩy khoảng cách giàu nghèo ngày càng xa, Bộ LĐTB-XH cũng kiến nghị Chính phủ đẩy mạnh một số giải pháp hỗ trợ giảm nghèo cho 60 huyện có tỷ lệ nghèo trên 50% theo một cơ chế đặc thù riêng, trong đó có việc hỗ trợ phát triển quỹ cộng đồng ở cấp xã theo cơ chế trao quyền tự chủ và tăng cường sự tham gia của người dân, người dân quyết định làm gì, làm như thế nào để phát triển kinh tế và giảm nghèo...

Một kinh nghiệm chống đói nghèo khá hay của Trung Quốc được ông Nguyễn Hải Hữu dẫn ra, đó là chính sách trợ cấp xã hội cho người già, trẻ em, người tàn tật không còn khả năng lao động, đối với các gia đình công nhân có thu nhập thấp ở khu vực thành thị bằng ngân sách địa phương. Trung Quốc đã thực hiện chính sách này từ năm 1998 cho tất cả người thu nhập thấp ở 37 thành phố. Kết quả, năm 2006 có khoảng 2,4% dân số ở thành thị được hưởng chính sách trợ cấp này. Ông Hữu cho rằng, nếu Việt Nam học tập kinh nghiệm này, thí điểm triển khai, sẽ góp phần cải thiện đời sống của các gia đình công nhân và xây dựng giai cấp công nhân ngày càng lớn mạnh.

                                                                                                                       Quang Phương(SGGP)

 
< Trước   Tiếp >

 
Advertisement